Jak będziemy pracować

Tegoroczna edycja Mazowieckiej Szkoły Opowiadaczy będzie skupiona wokół tematyki ekologicznej i związków ekologii i kultury. Jest odpowiedzią na potrzebę „natchnienia ekologicznego”, wyrażaną przez liderów instytucji kultury z woj. mazowieckiego w czasie pandemii.  

DLACZEGO TAKI TEMAT?

Ważnym kontekstem naszych działań jest narastający globalny kryzys klimatyczny (z takimi zjawiskami, jak utrata bioróżnorodności, wymieranie gatunków, susza, wylesianie oraz pandemia postrzegana jako część większego procesu, jego konsekwencja). To budzi potrzebę zdefiniowania na nowo roli praktyków i instytucji kultury wobec ekologicznych wyzwań współczesności. Coraz liczniejsze instytucje kultury deklarują chęć włączania się w zieloną transformację – zarówno w codziennej praktyce, zmianie postaw i nawyków pracowniczek i pracowników, jak i wpisywania ekologicznych standardów w swoje założenia programowe i projektowe.

Chodzi również o język – w jaki sposób możemy  komunikować, wyrażać zmiany w myśleniu o naszej relacji ze światem przyrody, również tej, której doświadczamy na co dzień, w swoim lokalnym otoczeniu. 

Ekolodzy od dawna czerpią inspirację z bogatego repertuaru storytellingu, poszukując w tradycyjnych opowieściach różnych kultur źródła poruszających metafor, scenariuszy zmiany, narracji, które poruszają wyobraźnię i serca słuchaczy, budzą zaangażowanie, głęboką potrzebę ekologicznego aktywizmu. Dzięki opowieściom możemy wyrazić publicznie swój ból i niezgodę, których doświadczamy w kontekście degradacji i niszczenia bliskiego nam środowiska naturalnego, ale również zachwyt i ciekawość towarzyszące odkrywaniu zielonego potencjału miejsc, w których żyjemy, działamy i tworzymy.

Zapraszamy lokalnych liderów, animatorów kultury, osoby pracujące w organizacjach pozarządowych i lokalnych instytucjach kultury, a także aktywistów ekologicznych do współtworzenia tegorocznej zielonej Mazowieckiej Szkoły Opowiadaczy!

DZIAŁANIA W PLENERZE

Po roku funkcjonowania w trybie online wszyscy jesteśmy spragnieni kontaktów bezpośrednich i działań w plenerze. To również jest perspektywa do funkcjonowania instytucji kultury w czasie pandemii – wyjdźmy z (zamkniętego) budynku, ruszmy w naturę i tam poszukajmy inspiracji do twórczych działań! Dlatego tym razem docelowo proponujemy warsztaty opowiadania w drodze, podczas interaktywnych spacerów z opowieściami po waszej zielonej okolicy i spotkań – z drzewami, akwenami, lokalnym ogrodem społecznościowym, zwierzętami… A także z miejscami utraconymi, zdegradowanymi albo takimi, gdzie chwasty i tak zwane nieużytki zagospodarowują po swojemu lokalną przestrzeń.

Spośród zgłoszeń wybierzemy pięciu liderów - reprezentantów instytucji, szkoły, funadacji/stowarzeszenia, Koła Gospodyń Wiejskich, grupy nieformalnej. Każdy z nich przy naszym wsparciu zorganizuje performatywny spacer inspirowany lokalnym ekosystemem z udziałem osób zainteresowanych opowiadaniem/słuchaniem historii. Każdy z liderów otrzyma indywidualne wsparcie profesjonalnego opowiadacza, wspólnie z nim opracuje formułę spaceru i jego cel.

Do udziału w spacerach zaprosimy społeczność lokalną, turystów oraz wszystkich zainteresowanych sztuką opowiadania!

Przygotowania do spotkań w terenie, wspólne wyznaczenie celu, głównego tematu, ustalenie scenariusza spaceru z opowieściami odbędą się w trybie online.

Warsztaty będą prowadzić i koordynować Beata Frankowska i Anna Woźniak z Mazowieckiego Instytutu Kultury oraz profesjonalni opowiadacze historii, m.in. ze Stowarzyszenia „Grupa Studnia O.”. 

ŹRÓDŁA I INSPIRACJE

Jedną z inspiracji podczas spotkań warsztatowych będą opowieści tradycyjne  zebrane w książce „The Natural Storyteller/Opowiadacze Natury” autorstwa Georgiany Keable, charyzmatycznej opowiadaczki z Norwegii, która łączy wieloletnią praktykę storytellingu z animacją kultury i edukacją ekologiczną. Georgiana angażuje odbiorców w różnym wieku (dzieci, młodzież, dorosłych, seniorów) w głębokie doświadczanie natury i nawiązywanie z nią relacji. Uczy sztuki opowiadania na Uniwersytecie w Oslo. Jej charakterystyczną cechą są działania storytellerskie w plenerach, w kontakcie z otaczającą przyrodą, potrafi zaangażować uczestników w niekonwencjonalne akcje (każdego roku organizuje np. wyprawy Norwegian Pilgrims, łączące sztukę przetrwania w dzikich warunkach ze sztuką opowiadania i naukową wiedzą o przyrodzie). W swojej książce zgromadziła tradycyjne (ale też naukowe i osobiste) opowieści z różnych stron świata, zgrupowane wokół takich tematów, jak Drzewa, Zwierzęta, Woda, Ziemia, Klimat, proponując scenariusze działań związanych z poszczególnymi historiami. W ramach projektu planujemy wydanie polskiej edycji tej publikacji, z przeznaczeniem dla animatorów kultury biorących udział w projekcie i szerzej – instytucji kultury na Mazowszu, zainteresowanych zieloną transformacją i łączeniem edukacji ekologicznej z opowiadaniem historii. Wybrane opowieści, dopasowane do konkretnego miejsca i kontekstu, staną się punktem wyjścia do pracy nad lokalnymi historiami – scenariuszami narracyjnymi w pięciu wybranych miejscach.

FINAŁ NA ELEKTORALNEJ!

Podczas finału projektu, jesienią 2021 roku, planujemy zjazd wszystkich uczestników projektu. Spotkanie odbędzie się w siedzibie Mazowieckiego Instytutu Kultury w Warszawie, podczas którego wymienimy się planami i pomysłami działań w obszarze kultury i ekologii. Gościem specjalnym będzie Georgiana Keable, autorka wspomnianej publikacji, która będzie przebywać w Polsce na zaproszenie fundacji edukacji ekologicznej i kulturowej Musszelka z Milanówka (w ramach projektu „Drzewa cenniejsze niż złoto”). Georgiana podzieli się z nami swoim doświadczeniem i warsztatem opowiadaczki w terenie i poprowadzi z naszym udziałem spacer performatywny po ulicy Elektoralnej.